Bij het Duitse Linum sneuvelen kraanvogels bij bosjes door de vogelgriep.
Net buiten Berlijn, op een plek die normaal gesproken een paradijs is voor vogelaars, hebben vrijwilligers bijna 2000 dode kraanvogels geborgen. Vogelgriep heeft de trekvogels zwaar te pakken.
Dit artikel is geschreven door Fanny Brodersen/ AP. Gepubliceerd op 10 november 2025 in Trouw
Linum, een klein dorpje op ongeveer een uur reizen van de Duitse hoofdstad Berlijn, staat in de zomer bekend om zijn vele broedende ooievaars. In de herfst en lente is het een populaire rustplaats voor duizenden kraanvogels die tussen de Baltische en Scandinavische landen en Zuid-Europa trekken. Maar afgelopen maand eindigden de trektochten van veel vogels vroegtijdig in de omliggende vijvers en velden.
Vogelgriep treft Duitsland vroeg dit jaar en de ziekte verspreidt zich snel. Sinds begin september heeft het Friedrich-Loeffler-Institut, de nationale diergezondheidsautoriteit van Duitsland, dertig uitbraken geregistreerd bij pluimveebedrijven, evenals besmettingen onder wilde vogels in verschillende delen van het land. Bovendien zijn tot nu toe meer dan 500.000 kippen, eenden, ganzen en kalkoenen uit voorzorg geslacht.
Nog niet eerder gezien
Eind oktober waren de grijs-witte kraanvogels aan de beurt. Het is niet duidelijk waar ze besmet zijn geraakt. Volgens Norbert Schneeweiss, expert bij de milieudienst van de deelstaat Brandenburg, is zo’n ernstige uitbraak van vogelgriep nog niet eerder waargenomen bij kraanvogels op deze trekroute, hoewel er twee jaar geleden wel een uitbraak onder kraanvogels was in Hongarije.
Met name in Linum zijn veel besmette dieren gezien, zoals een zieke vogel die lusteloos langs een pad stond en niet wegvloog toen er mensen naderden. Andere vogels wankelden op hun poten, vlak voor ze in elkaar zakten. Nog gezonde vogels vlogen over en pikten naar voedsel in de velden. Vrijwilligers hebben al 1875 dode kraanvogels opgeruimd en ze verwachten dat dit aantal kan oplopen tot 2000.
“We kunnen hier niet veel meer doen dan de vogels verzamelen”, stelt Schneeweiss. Hij voegt eraan toe dat experts hebben geprobeerd het gebied minder aantrekkelijk te maken voor trekvogels, bijvoorbeeld door de waterstroom te beperken om de rustruimte te verkleinen. Maar, zegt hij, “rustplaatsen zijn zeldzaam in Centraal-Europa”.
Er lijkt wat verbetering te zijn
“Vroeger waren we blij met elke kraanvogel. Het was elke avond een natuurschouwspel als duizenden kraanvogels binnenvlogen. Er kwamen veel bezoekers op af”, zegt hij. Nu zijn de gebruikelijke rondleidingen voor vogelliefhebbers afgelast.
Het verzamelen van de vogels is zwaar en deprimerend werk. “We proberen onszelf ervan te overtuigen dat we iets goeds doen voor natuurbehoud en dat het belangrijk is”, zegt vrijwilliger Lara Weinmann. “Maar natuurlijk doet het wel wat met je.”
Volgens Schneeweiss lijkt de situatie rond Linum inmiddels te verbeteren. Het aantal dode kraanvogels neemt af en er zijn nog geen andere wilde vogels die symptomen vertonen.
Vogelgriepinfecties bij mensen zijn relatief zeldzaam. Maar wetenschappers vrezen dat het virus zich gemakkelijker onder mensen kan verspreiden naarmate het andere soorten dan vogels treft, waaronder sommige zoogdieren.
Naschrift redactie Anser
Op 30 en 31 oktober waren 4 leden van onze vereniging in de buurt van Wagenfeld (Diepholzermoorniederung) om de herfsttrek van Kraanvogels mee te maken. In het gebied telden ze een tiental dode exemplaren en enkele verzwakte vogels buiten de groepen die niet meer de kracht hadden om op te vliegen.